Chủ cơ sở hỏi về làm nội dung thường chỉ hỏi một câu: có ra khách không. Câu hỏi đó bỏ qua phần lớn thứ một cái kênh trả về trước khi ra khách: mối hàng tự tìm đến, người xin việc đã biết nghề, một hàng rào chặn khách quỵt, bớt việc cho bếp và bàn, chứng cứ tại chỗ khi bị nghi ngờ, và khách biết tên cơ sở trước ngày mở.
Sáu thứ đó không hiện trong báo cáo lượt xem, nhưng trừ thẳng vào chi phí vận hành. Bài này đi từng thứ, rồi nói nguồn clip lấy ở đâu và ba hàng rào người làm kênh bền tự dựng.
Kênh của cơ sở là gì?
Kênh của cơ sở là tài khoản video hoặc mạng xã hội do chính chủ cơ sở cầm, đăng việc đang làm mỗi ngày ở cơ sở, khác kênh thương hiệu ở người đăng: chủ tự quay, tự trả lời, nên lời nói trên kênh gắn với một người thật.
Phần dưới đây nói sáu thứ kênh đó trả về.
Sáu thứ kênh trả về trước khi ra khách là gì?
Mối hàng tự tìm đến. Một đầu mối nguyên liệu xem kênh rồi nhắn mời tới thử hàng, muốn làm nguồn cho cả hệ thống. Khi chủ cơ sở nhắc tên một vùng nguyên liệu trên kênh, người trong vùng chủ động mang thứ hiếm tới. Chủ cơ sở có thể đếm ngược: tháng vừa rồi mất bao nhiêu buổi đi tìm mối. Một kênh chạy đều đảo chiều việc đó.
Người xin việc đã biết nghề. Có nhân viên học cách bê đồ, chào khách qua kênh của chủ trước khi nộp đơn. Với ngành mà mỗi lượt nghỉ việc kéo theo một lượt đào tạo lại, ứng viên đã hiểu nếp làm việc từ trước là khoản tiết kiệm đo được bằng ngày công.
Một hàng rào chặn khách quỵt. Kênh đủ người biết thì tên cơ sở có sức nặng trên mạng, và một phần khách không dám ăn rồi bỏ đi. Khoản này không nằm trong báo cáo marketing nào, nhưng trừ thẳng vào thất thoát. Các chốt chặn thất thoát khác ở bài chặn thất thoát bằng quy trình.
Bớt việc cho bếp và bàn. Một món khó nướng làm nhân viên phải nướng hộ liên tục vào giờ đông. Cách gỡ rẻ hơn thuê thêm người là quay vài clip hướng dẫn để khách tự làm được. Clip đó vừa là nội dung cho kênh, vừa là một nhân viên không cần trả lương.
Chứng cứ tại chỗ khi bị nghi ngờ. Một cơ sở bị bình luận nói đĩa thịt không đủ cân thì bê cân ra cân ngay trên clip, để nguyên bản gốc tua nhanh. Một cơ sở khác gặp tin đồn về nguồn hàng thì quay cả chuỗi từ sân nhà máy về tới bếp. Dạng phản hồi này đổi một lời lời hứa lấy một đoạn quay tại chỗ, và đoạn quay thì không cãi được. Cách xử lý lời chê trực tiếp ở bài khi khách chê.
Khách biết tên trước ngày mở. Có chủ cơ sở bỏ hẳn lễ khai trương, thay bằng ghi lại cả quá trình từ lúc lên ý tưởng tới lúc dựng xong. Khách biết tới cơ sở từ khi chưa bán, và vào từ tốn trong những ngày đầu nên cơ sở kịp sửa lỗi. Lý do ngày đầu dễ vỡ ở bài ngày đầu khai trương vỡ trận.
Nguồn clip lấy ở đâu?
Từ việc đang làm, không từ ý tưởng. Nút thắt lớn nhất của người mới là nghĩ rằng phải có ý tưởng mới có clip.
Theo lời một chủ chuỗi ở Hà Nội tự khai, kênh của anh ra 1.058 clip trong một năm, tức khoảng ba clip mỗi ngày, bằng cách quay việc đang làm: buổi chạy bộ kiêm đi xem khu định mở điểm mới, xe hết dầu giữa đường, công trường còn ngổn ngang để sau này đối chiếu với ngày khai trương.
| Cách làm | Sản lượng | Người |
|---|---|---|
| Chủ tự quay việc đang làm | 3 clip một ngày | một mình |
| Đội nhỏ của chuỗi | 7 clip một ngày | 2 người, tự dựng |
| Quảng cáo có ê-kíp | 30 giây | cả ê-kíp, 7 tới 8 tiếng |
Số giả định cho dòng hai và ba, lấy theo tỷ lệ thường gặp.
Ba dòng trong bảng là ba loại nội dung khác nhau, không phải ba mức chất lượng của cùng một loại. Cơ sở mới cần loại đầu trước, vì loại đầu duy trì được bằng một người và không cần ngân sách. Kênh có lượt xem lớn mà cơ sở vẫn vắng là chuyện khác, nói ở bài khi nào đáng chạy quảng cáo.
Có cần diễn cho tự nhiên không?
Không, và lý do nằm ở sức bền, không ở chất lượng. Diễn thì mệt, mệt thì không làm được hằng ngày, và kênh cơ sở sống bằng tần suất.
Cơ chế làm người mới quay mãi không xong một clip đi theo thứ tự: viết kịch bản đầy đủ, đọc lại, lệch một chữ là quay lại, quay lại nhiều lần thì hết hứng, hết hứng thì bỏ. Nút thắt nằm ở khâu chuẩn bị. Bỏ kịch bản, bật máy lúc đang làm việc thật, nói thứ đang nghĩ, thì clip xong trong một lần.
Ba hàng rào người làm kênh bền tự dựng là gì?
Những người giữ được kênh nhiều năm có chung ba điều tự cấm:
- Không chê cơ sở khác công khai, chỉ chọn không đăng. Cơ sở của người khác là nguồn sống của một gia đình. Luật này cũng là lý do các cơ sở chịu cho vào quay, nên nó là tài sản của kênh.
- Khai rõ bài nào được trả tiền, trước khi người xem kịp nghĩ tới. Người xem bỏ qua quảng cáo được khai báo, không bỏ qua quảng cáo giấu đi. Có người còn đặt hai góp ý phê bình lên đầu rồi mới nói phần được trả tiền.
- Chủ tự cầm tài khoản. Có bao nhiêu điểm bán thì tài khoản vẫn do chủ trả lời bình luận và tin nhắn. Đây là chỗ phân biệt kênh chủ cơ sở với kênh thương hiệu, và là lý do một lời đối chất trên kênh có sức nặng.
Làm gì tuần này?
Mở sổ, viết ba dòng cho cơ sở của bạn:
- Tháng vừa rồi mất mấy buổi đi tìm mối hàng, mấy lượt tuyển người phải đào tạo lại từ đầu. Đó là hai khoản kênh có thể trả về trước khi ra khách.
- Có lời đồn hay bình luận nào về cơ sở mới chỉ được trả lời bằng lời hứa, chưa bằng một đoạn quay tại chỗ.
- Một việc bạn làm mỗi ngày ở cơ sở mà chưa từng nghĩ là quay được. Dòng này là chỗ bắt đầu: bật máy vào lần làm việc đó tiếp theo.